ขั้นแรก เราต้องเริ่มจัดเตรียมของ เช่น ผักต่าง ๆ สำหรับเป็นเครื่องเคียงแล้วแต่ฤดูกาล เช่น ผักบุ้ง ผักกวางตุ้ง ตำลึง ยอดมะระ ถั่วฝักยาว ถั่วพู กะหล่ำปลี กระเจี๊ยบเขียว ข้าวโพดฝักอ่อน ผักปัง ใบบัวบก ชะอม ผักกระเฉด มะเขือเปราะ แตกกวา น้ำเต้า หัวปลี มะระ พริกขี้หนู หอมแดง และกระเทียม เป็นต้น

เมื่อได้ผักต้องคัดแยกส่วนที่เน่าเสียทิ้งไป จากนั้นนำผักไปแช่น้ำพร้อมกับทำความสะอาดผักทั้งหมด เคล็ดลับเพื่อช่วยให้ผักสดทนแดดทนความร้อนได้นาน ต้องใช้น้ำแข็งบดละเอียดผสมกับน้ำในกาละมัง แล้วนำผักแช่ลงไปประมาณ 1 นาที จากนั้นอาจนำมามัดแยกเป็นกำ หรืออาจแยกเตรียมไว้สำหรับลวกหากลูกค้าต้องการ

นอกจากนี้ยังต้องจัดเตรียมในส่วนของส่วนผสมน้ำพริก เช่น ปลาทูทอด ปลานิลต้มสุก โดยให้นำปลาที่สุกแล้วมาแยกกระดูกหรือก้างออกให้เหลือแต่เนื้อปลาล้วน ๆ และเตรียมพริกขี้หนูคั่วป่น พริกชี้ฟ้า หอมกระเทียมย่างไฟ

การเตรียมน้ำปลาร้า หรือที่เรียกว่า “หลนปลาร้า” ทำได้โดยใช้น้ำปลาร้า 1 กิโลกรัม ต้มกับน้ำสะอาด 0.5 ลิตร เติมเกลือ 1 ช้อนโต๊ะ และมะขามเปียก 1 ก้อน ปล่อยทิ้งให้เดือดจนน้ำในหม้อข้นขึ้น จึงนำไปกรองด้วยผ้าขาวบาง เก็บน้ำปลาร้าหลนไว้ผสมในน้ำพริกต่อไป

หากต้องการขายน้ำพริกตามตลาด อุปกรณ์หลัก ๆ ที่ต้องใช้ในการตำน้ำพริกขาย ประกอบด้วย รถเข็น กระบะใส่ผัก ครกและสาก ค่าใช้จ่ายอุปกรณ์เหล่านี้อาจต้องใช้เงินลงทุนประมาณ 5,000 บาท

ตัวอย่างสูตรการตำน้ำพริก

1. น้ำพริกตาแดง หากจะนำไปขายต้องทำเตรียมไว้ก่อน โดยเริ่มจากนำพริกขี้หนูแห้ง 1.5 กิโลกรัม หอมแดงและกระเทียมอย่างล่ะ 500 กรัม ย่างไฟ แล้วตำในครกให้ละเอียด จากนั้นใช้ปลาช่อนต้มสุก 1.5 กิโลกรัม มาตำรวมกันจนละเอียดเข้ากันดีแล้ว จึงนำมาผัดต่อในกระทะเติมน้ำตาล 500 กรัม น้ำปลา 2 ลิตร คลุกเคล้าให้เข้ากัน ชิมรส และปรุงแต่งรสให้เผ็ดหวานเค็มพอเหมาะ

2. น้ำพริกปลาร้า สามารถทำขายกันสด ๆ หน้าร้านได้เลย โดยเริ่มจากนำพริกขี้หนูคั่วแห้ง 2 ช้อนชา หัวหอมคั่ว 3 หัว กระเทียมคั่ว 5 กลีบ ตำรวมกันจนละเอียด จึงใส่ปลานิลประมาณ 1 ช้อนโต๊ะ พริกชี้ฟ้าย่าง 4 เม็ด ตำให้ละเอียด เติมน้ำปลาร้าหลน 1 ช้อน หากชิมรสแล้วยังไม่เค็ม สามารถเพิ่มน้ำปลาร้าหลนได้โดยแทนน้ำปลา เพื่อให้ได้กลิ่นหอมของน้ำปลาร้าหลน

3. น้ำพริกหนุ่ม วิธีทำเริ่มจากนำพริกขี้หนูสดตำรวมกับ พริกหยวก หอมแดง และกระเทียมย่างไฟ จากนั้นเติมน้ำตาลครึ่งช้อนชา น้ำปลา 1 ช้อนโต๊ะ และใส่มะนาว ชิมรสและปรุงแต่งเพิ่มเติมตามชอบใจ

การขายน้ำพริกควรเลือกแห่งที่เป็นตลาดที่มีชุมชนที่คนอาศัยอยู่มาก ๆ เพราะคนไทยนิยมรับประทานน้ำพริกจึงเป็นธุรกิจหนึ่งที่น่าสนใจ